Czy odwaga może mieć zaledwie siedemnaście lat? Heroiczna walka i ofiarność wielu bohaterów drugiej wojny światowej oraz lat powojennych nie pozostawiają wątpliwości – odpowiedź brzmi: tak, to jest możliwe. A jednak to właśnie historia młodej dziewczyny, dopiero wkraczającej w dorosłość, z pewnością pełnej marzeń i planów, porusza najgłębiej i budzi emocje tak żywe, jak te sprzed lat.

Danuta Siedzikówna ps. Inka, do dziś pozostaje symbolem niezłomności i odwagi młodych ludzi w obliczu totalitarnego terroru. Jako polska działaczka ruchu oporu w czasie- i po drugiej wojnie światowej, sanitariuszka V Wileńskiej Brygady Armii Krajowej, niosła pomoc rannym i chorym, a jej nieugięta postawa wobec oprawców przeszła do historii jako przykład najwyższego – bo opłaconego życiem – bohaterstwa, które nie znało kompromisów. Losy „Inki”, zakończone dramatycznym finałem w obozie, inspirują kolejne pokolenia. Mogliśmy się o tym przekonać za sprawą drugiej edycji Wojewódzkiego Konkursu Historycznego „Niezłomni–wyklęci… W poszukiwaniu prawdy… Danuta Siedzikówna „Inka”, którego uroczyste rozstrzygnięcie, połączone ze spotkaniem autorskim historyka dra Zbigniewa K. Wójcika, miało miejsce 28 lutego 2026 roku w Sali Gobelinowej Muzeum Historycznego w Sanoku. Uroczystość odbyła się w przededniu Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych i stanowiła część jego obchodów.

To właśnie życie i działalność Danuty Siedzikówny stały się tematem tegorocznej edycji konkursu, będącego nie tylko sprawdzianem wiedzy dla młodych ludzi, lecz także poruszającą lekcją pamięci o tych, którzy nie zgodzili się żyć na kolanach. Adresatami konkursu była młodzież z całego Podkarpacia, która zmierzyła się z biografią bohaterki 10 lutego 2026 roku w sanockiej siedzibie Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krośnie, pisząc test sprawdzający wiedzę na temat „Inki”. Zadania dotyczyły jej życia, działalności w podziemiu niepodległościowym oraz postawy, którą zapisała się w historii. Test był okazją do utrwalenia wiadomości i refleksji nad losem młodej bohaterki.

Kolejnym, wyczekiwanym etapem konkursu była uroczysta gala finałowa – moment podsumowania wspólnej pracy, wręczenia nagród oraz spotkania w atmosferze podniosłości i wzruszeń. Był to czas na docenienie zaangażowania uczestników i wspólne świętowanie osiągniętych rezultatów. Gospodarzem i współorganizatorem uroczystości był dyrektor Muzeum Historycznego w Sanoku – dr Jarosław Serafin, który, słowem powitania, wyraził wdzięczność i uznanie dla wszystkich uczestników gali, poprowadzonej przez panią Irenę Florczak – kierownik sanockiej Filii Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krośnie oraz nauczyciela konsultanta Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli – Stanisława Chęcia. W wydarzeniu udział wzięli zarówno uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych wraz z nauczycielami i dyrektorami, jak również znamienici goście, reprezentujący władze samorządowe, organizacje dydaktyczne, historyczne oraz lokalne instytucje wspierające działania patriotyczne. Swoją obecnością zaszczycili, m.in.: Radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego – Mateusz Lechwar, Wicestarosta Sanocki – Damian Biskup, Sekretarz Miasta Sanoka – Robert Zoszak, Radny Powiatu Sanockiego i współorganizator konkursu z ramienia Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Sanoku – Andrzej Chrobak, Radny Powiatu Sanockiego i współorganizator konkursu z ramienia Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie Oddział w Krośnie – Stanisław Chęć, Prezes Zarządu Okręgu Krosno Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej – Krystyna Chowaniec, wizytator Kuratorium Oświaty w Rzeszowie – dr Aldona Dydek, Wicedyrektor ds. Rozwoju i Promocji Podkarpackiego Zespołu Placówek Wojewódzkich – Małgorzata Szybiak, Wicedyrektor ds. Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Krośnie przy PZPW – Romualda Wojnar oraz Wicedyrektor ds. Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie ds. Oddziału w Krośnie – Stanisław Fundakowski, Prezes Zarządu BAN DOM sp. z o.o. – Janina Roś. W spotkaniu uczestniczył także Poseł do Parlamentu Europejskiego – Bogdan Rzońca, który wraz z panem Piotrem Babinetzem Posłem do Sejmu RP objął konkurs swoim patronatem, podkreślając w ten sposób rangę i znaczenie tego wydarzenia dla społeczności oraz dając wyraz troski o pielęgnowanie pamięci historycznej i kształtowanie postaw patriotycznych wśród młodego pokolenia.

Kulminacyjnym momentem uroczystości było wręczenie nagród i wyróżnień dla uczniów oraz nauczycieli, którzy wykazali się wyjątkową wiedzą i zaangażowaniem w przygotowanie się do konkursu. Każdy z laureatów otrzymał pamiątkowy dyplom i nagrodę rzeczową, a aplauz publiczności potwierdzał, jak ważne jest pielęgnowanie pamięci o bohaterach, którzy poświęcili młodość i życie dla wolnej Polski. Laureaci konkursu to młodzi ludzie, którzy z własnej inicjatywy poświęcili swój wolny czas na odkrywanie pięknych i zarazem tragicznych kart historii. Ich zaangażowanie, wytrwałość i ciekawość świadczą o rzeczywistej dojrzałości i szacunku – postawie godnej uznania i naśladowania.

Finał konkursu pokazał, że historia młodej, odważnej dziewczyny wciąż potrafi poruszyć i zaskoczyć. Tytuł laureata otrzymały osoby, które zdobyły najwyższą liczbę punktów i wykazały się szczególną wiedzą, byli nimi:

w kategorii szkół podstawowych:

1. Diana Koza – Szkoła Podstawowa nr 1 im. Św. Kazimierza w Zagórzu
2. Lidia Stafiej – Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku
3. Emilia Rzemińska – Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku

w kategorii szkół ponadpodstawowych:

1. Maciej Kruk – Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Piłsudskiego w Ustrzykach Dolnych
2. Michał Paleczny – Liceum Ogólnokształcące im. Józefa Piłsudskiego w Ustrzykach Dolnych
3. Dawid Giera – II Liceum Ogólnokształcących im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku

Wyróżnienia przyznano uczestnikom, których prace również zasługiwały na uznanie ze względu na wysoki poziom merytoryczny i zaangażowanie:

w kategorii szkół podstawowych:

1. Weronika Wolanin – Szkoła Podstawowa nr 8 im. Królowej Zofii w Sanoku
2. Ewa Gierula – Szkoła Podstawowa im. Kuriera Jana Łożańskiego w Zarszynie
3. Miłosz Piątkowski – Szkoła Podstawowa nr 1 im. Mikołaja Kopernika w Ustrzykach Dolnych

w kategorii szkół ponadpodstawowych:

1. Zuzanna Drożdżal – I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Brzozowie
2. Paulina Potoczna – I Liceum Ogólnokształcące im. Króla Kazimierza Wielkiego w Brzozowie
3. Zuzanna Kulon – II Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie w Sanoku

Konkurs poświęcony „Ince” przerodził się w poruszające spotkanie z historią – żywą i wciąż zaskakująco aktualną. Jak podkreślali organizatorzy: Muzeum Historyczne w Sanoku, Podkarpacki Zespół Placówek Wojewódzkich: Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Krośnie Filia w Sanoku oraz Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie Oddział w Krośnie, Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Sanoku, takie spotkania udowadniają, że historia Danuty Siedzikówny wciąż inspiruje i motywuje do działania, a pamięć o „Ince” pozostaje żywa w sercach młodych Polaków.

Autorzy:

Sabina Florczak

nauczyciel bibliotekarz

PBW w Krośnie Filia w Sanoku przy PZPW w Rzeszowie

Irena Florczak

Kierownik PBW w Krośnie Filia w Sanoku przy PZPW w Rzeszowie

Stanisław Chęć

nauczyciel konsultant                                        

PCEN w Rzeszowie Oddział w Krośnie przy PZPW w Rzeszowie