W Bibliotece Pedagogicznej w Tarnobrzegu zakończył się XIII Tydzień Historyczny im. Kazimierza Wiszniowskiego – wydarzenie, które każdego roku przyciąga miłośników historii, regionalistów, uczniów oraz mieszkańców miasta. Codziennie w dniach 17-22 listopada o godzinie 17.00 w sali konferencyjno-wystawowej odbywały się spotkania i wykłady poświęcone różnorodnym aspektom historii lokalnej i ogólnopolskiej.

Program został przygotowany tak, aby każdy tarnobrzeżanin – i nie tylko – mógł znaleźć coś interesującego dla siebie. Tegoroczne prelekcje po raz kolejny udowodniły, że historia nadal potrafi fascynować, zadziwiać oraz inspirować do refleksji.

Dzień 1 – „Kto Ty jesteś? – Polak mały”

Tydzień Historyczny otworzyło spotkanie z panem Andrzejem Biernatem – regionalistą, pasjonatem historii Mokrzyszowa, autorem dwóch tomów monografii tej miejscowości wydanych w ramach Tarnobrzeskich Zeszytów Historycznych.

Inspiracją do wykładu stał się utwór Władysława Bełzy pt. Katechizm polskiego dziecka. Na jego podstawie prelegent przedstawił trzy wyjątkowe postacie związane z Mokrzyszowem:

Olga Lilien – lekarz pediatra, doktor nauk medycznych, postać kluczowa dla powojennej medycyny w Tarnobrzegu;

Michał Paź – nauczyciel języka polskiego i założyciel Teatru Dramatycznego przy Domu Ludowym w Mokrzyszowie, wychowawca młodzieży;

ks. Tadeusz Chrobak – charyzmatyczny kapłan, pracujący w Ochronce w Mokrzyszowie w latach 50. i 60 XX wieku.

Wszystkich łączyła głęboka miłość do Ojczyzny, skromność i pojmowanie swojej pracy jako służby innym. Wykład wzbogaciły fotografie i archiwalia, które dopełniły opowieści o ich życiu i działalności. Było to spotkanie pełne wartościowej, regionalnej wiedzy.

Dzień 2 – „Centralny Okręg Przemysłowy – szansa dla Tarnobrzega?”

Drugi dzień XIII Tygodnia Historycznego należał do pana Dariusza Bożka, który przedstawił interesujący wykład na temat Centralnego Okręgu Przemysłowego.

Prelegent zaprezentował tło powstania COP-u, zwracając uwagę na konieczność integracji gospodarki trzech zaborów oraz rolę kluczowych postaci: Władysława Grabskiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego, Władysława i Pawła Kosieradzkich.

Wykład ukazał ambitne plany rozwoju Tarnobrzega w okresie budowy COP-u, obejmujące m.in. powstanie fabryki akumulatorów, huty metali kolorowych czy gazowni w Machowie. Rozwój przerwał wybuch II wojny światowej, ale ślady tamtych zamierzeń pozostają częścią historii miasta.

Dzień 3 – „Rodzina Szewerów – odpowiedzialność i służba”

Podczas kolejnego spotkania wysłuchaliśmy prelekcji prof. Tadeusza Zycha, który przybliżył niezwykłe losy rodziny Szewerów. To zasłużeni tarnobrzeżanie, znani z patriotyzmu, kultury osobistej i wielopokoleniowej troski o drugiego człowieka.

Wykład przeniósł uczestników w świat ludzi, dla których wartości były fundamentem codziennego życia i pracy na rzecz lokalnej społeczności.

Dzień 4 – „Karol X Gustaw. W widłach Wisły i Sanu”

W dniu 20 listopada odbyła się pasjonująca prelekcja przygotowana przez pana Tomasza Ciacha, pana Jakuba Szewca oraz uczniów I Społecznego Liceum im. Hetmana Jana Tarnowskiego w Tarnobrzegu.

Wykład ukazywał polską i szwedzką perspektywę potopu oraz dramatyczne wydarzenia zimy 1656 roku. Towarzyszyła mu imponująca diorama wykonana przez szkolne koło modelarni i gier strategicznych, pozwalająca przenieść się w realia XVII-wiecznej wojny.

Spotkaniu towarzyszyła żywa dyskusja, w której udział wzięła również młodzież – w tym młody tarnobrzeżanin, laureat ogólnopolskiej olimpiady „Losy żołnierza i dzieje oręża polskiego”.

Finał – „Lisowczyk Rembrandta w Polsce”

Ostatni wykład XIII Tygodnia Historycznego wygłosił pan Piotr Duma – historyk, dziennikarz i dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Gorzycach.

Tematem spotkania była historia słynnego obrazu Rembrandta „Jeździec polski”, zwanego również „Lisowczykiem”. Prelegent opowiedział o jego tajemniczym pochodzeniu, burzliwych losach i pobycie w zbiorach rodziny Tarnowskich. Przedstawił także kulisy powrotu dzieła do Polski w 2022 roku, kiedy to po długich przygotowaniach można je było podziwiać na wystawach w Warszawie i Krakowie.

W trakcie wydarzeń nie zabrakło wspomnień o śp. Kazimierzu Wiszniowskim – pisarzu, poecie, społeczniku i wieloletnim kuratorze oświaty, pomysłodawcy Tygodnia Historycznego, który w 2005 roku został uhonorowany Sigillum Civis Virtuti, najwyższym odznaczeniem miejskim.

Serdecznie dziękujemy wszystkim prelegentom za inspirujące i pełne pasji wykłady, a uczestnikom – za zainteresowanie, liczną obecność i wspólne odkrywanie lokalnej historii.

Do zobaczenia za rok na kolejnym Tygodniu Historycznym im. Kazimierza Wiszniowskiego!

Odpowiedzialni za organizację wydarzenia:

Małgorzata Fajt, wicedyrektor ds. Biblioteki Pedagogicznej w Tarnobrzegu przy PZPW w Rzeszowie, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Tel.: 504778906

E-mail: MałTen adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ewa Wicherska, kierownik Działu Udostępniania Zbiorów, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu przy PZPW w Rzeszowie, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Monika Bieniek, nauczyciel bibliotekarz, Dział Udostępniania Zbiorów, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ewa Miękina, nauczyciel bibliotekarz, Dział Udostępniania Zbiorów, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Ewa Fajt, nauczyciel bibliotekarz, Dział Udostępniania Zbiorów, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Marzena Tęcza-Kupiec, nauczyciel bibliotekarz, Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu, Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Link do www:

Relacja TVL z XIII Tygodnia Historycznego im. Kazimierza Wiszniowskiego https://www.facebook.com/TelewizjaLokalna/posts/pfbid0THUt8MTG5S1ZgEMbW29JuMt5qEwU3XkDKyLDn8VRshszTeGojo8UrLHE9m6K4wukl [dostęp 3.12.2025]

Artykuł Wirtualnej Polski pt. Tarnobrzeg: Tydzień Historyczny dla miłośników regionalnych dziejów

https://informacje.wp.pl/wiadomosci/tarnobrzeg-tydzien-historyczny-dla-milosnikow-regionalnych-dziejow-7223144553859201a?fbclid=IwY2xjawOVHCJleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeZouQ6ucspcL5za1gxIH79FEFSxLU9XtY8_423G7UC5_jHYlwsOBZeNaWrDs_aem_q5DnCn8nMRhyAANFn47g7w [dostęp 3.12.2025]

Artykuł na stronie BP pt. Relacja z XIII Tygodnia Historycznego im. Kazimierza Wiszniowskiego

https://tarnobrzeg.pbw.org.pl/tarnobrzeg,124/relacja-z-xiii-tygodnia-historycznego-im-kazimierza-wiszniowskiego,16290 [dostęp 3.12.2025]

Relacja z wydarzenia na Facebooku Biblioteki Pedagogicznej

Dzień I

https://www.facebook.com/bp.tarnobrzeg/posts/pfbid02CcQWTjuRrx9vxDyAYCiKLhtbjy3dnBWpJy9WB1hGPs5VHswYj2jGGroB71gLrm6fl [dostęp 3.12.2025]

Dzień II

https://www.facebook.com/bp.tarnobrzeg/posts/pfbid02fojAJsYNJa5VorBSP2L67yiNpzJy4rU3nhAGoP9B1hDBkiSLT8zsHu91pD12Mxfdl [dostęp 3.12.2025]

Dzień III

https://www.facebook.com/bp.tarnobrzeg/posts/pfbid0ksqBfswbqGLsDLwCPnVcfba7u43oeTPKXYPUXrTAEn7b9fzwcK6zqgzXZ6w6qXPel [dostęp 3.12.2025]

Dzień IV

https://www.facebook.com/bp.tarnobrzeg/posts/pfbid0zGKFQr7CYN6K9m8pFCQf7RcjJXZucLBtZhbNR1hHQRw5AvstETsS681K5CDW1Qnml [dostęp 3.12.2025]

Dzień V

https://www.facebook.com/bp.tarnobrzeg/posts/pfbid0ku9DhYdzpChgdUtiuWau1SFMUzH3BUc2tBDB8k55n97j1qNvHmTPRc6i44hbNEuul [dostęp 3.12.2025]

Autor artykułu:

Ewa Wicherska, kierownik Działu Udostępniania Zbiorów, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu przy PZPW w Rzeszowie

Foto: Canva, archiwum BP