„Jest taki rodzaj leku,
który podaje się przez ucho i przez oko, to SŁOWO.”
(Dr Andrzej Tadeusz Szczeklik)
Biblioteczna przestrzeń przyjazna dla każdego jest idealnym miejscem do prowadzenia różnorodnych działań biblioterapeutycznych. W zbiorach bibliotek pedagogicznych znajdziemy
literaturę biblioterapeutyczną rekomendowaną przez Polskie Towarzystwo Biblioterapeutyczne oraz portale, blogi i strony popularyzujące biblioterapię.
Na warsztat biblioterapeutyczny tworzony przez nauczycieli bibliotekarzy składają się zestawienia bibliograficzne, programy biblioterapeutyczne, scenariusze, prezentacje, które można wykorzystywać przy kreatywnym zastosowaniu narzędzi biblioterapeutycznych.
Biblioteki pedagogiczne poprzez propagowanie idei biblioterapii wspomagają szkoły i placówki oświatowe. Służą temu organizowane różnorodne formy, takie jak konferencje, szkolenia, webinaria, konsultacje, zajęcia otwarte, spotkania sieci współpracy i samokształcenia nauczycieli bibliotekarzy.
Biblioteki koncentrują swoje działania w obszarze biblioterapii ogólnorozwojowej zwanej wychowawczą – adresowanej do osób zdrowych, ale zmagających się z różnymi problemami. Najistotniejszym celem jest wspieranie rozwoju i samorealizacji oraz dawanie wsparcia i poczucia bezpieczeństwa. Dlatego też tematyka zajęć biblioterapeutycznych jest bardzo szeroka, np. wzmacnianie poczucia własnej wartości i empatii; rozpoznawanie i wyrażanie emocji; przeciwdziałanie agresji; przemocy; cyberprzemocy i uzależnieniom; profilaktyka zachowań ryzykownych; kształtowanie prawidłowych relacji społecznych i rodzinnych; pomoc w rozwiązywaniu problemów; wychowanie do wartości.
Zastosowanie elementów muzykoterapii, arteterapii, z wykorzystaniem dramy, teatrzyku Kamishibai, pedagogiki zabawy, filmoterapii sprawia, że praca metodą biblioterapeutyczną jest atrakcyjna zarówno dla ucznia, jak i nauczyciela.
Grupą docelową naszych działań są uczniowie szkół i przedszkoli, wychowankowie domów dziecka, świetlic socjoterapeutycznych, placówek wsparcia, ośrodków pomocy rodzinie.
Szczególną grupą odbiorców działań biblioterapeutycznych są uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, którzy potrzebują pomocy pedagogicznej w formie specjalnego programu nauczania, specjalnych metod, dostosowanych do ich potrzeb, możliwości i ograniczeń.
Każdemu postępowaniu biblioterapeutycznemu towarzyszą następujące etapy: diagnoza; ustalenie celów terapii i kierunków postepowania; dobór literatury (wiek, płeć, problem); praca terapeutyczna. Pomoc biblioterapeutyczna może przyjąć formę indywidualną lub grupową, a czas trwania zależy od kondycji psychicznej uczniów, ich zainteresowań czy realizowanego programu.
Biblioterapia jest również jedną z form promocji czytelnictwa, która stanowi niewyczerpane źródło wsparcia rozwoju wychowawczego dzieci i młodzieży. Przybiera wówczas formę zachęcenia uczniów do sięgania w trudnych chwilach po ulubioną książkę.
Nauczyciele bibliotekarze pogłębiają swoją wiedzę i umiejętności w stosowaniu biblioterapii w pracy pedagogicznej oraz dzielą się swoją wiedza i doświadczeniem.
Zapraszamy serdecznie do zapoznania się z prezentacją.
Autorzy artykułu:
Romualda Wojnar, Małgorzata Tajak / Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Krośnie przy PZPW w Rzeszowie