Innowacja pedagogiczna „Mały Lasowiaczek” to bezpłatny program edukacyjny skierowany do dzieci w wieku wczesnoszkolnym, uczniów tarnobrzeskich szkół. Inicjatywa ma na celu kształtowanie świadomości regionalnej, ekologicznej i kulturowej poprzez poznanie tradycji, przyrody oraz dziedzictwa Lasowiaków - grupy etnicznej zamieszkującej tereny Puszczy Sandomierskiej, w widłach Wisły i Sanu.
Projekt jest owocem współpracy kilku instytucji: Podkarpackiego Centrum Edukacji Nauczycieli w Rzeszowie – Oddział w Tarnobrzegu, Biblioteki Pedagogicznej w Tarnobrzegu oraz Szkoły Podstawowej nr 7 im. gen. Leopolda Okulickiego w Tarnobrzegu.
Autorami projektu są:
-Ewa Garboś, Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli Oddział Tarnobrzeg przy PZPW w Rzeszowie,
-Lidia Kosior, Podkarpackie Centrum Edukacji Nauczycieli Oddział Tarnobrzeg przy PZPW w Rzeszowie,
-Barbara Ordon, Szkoła Podstawowa nr 7 im. gen. Leopolda Okulickiego w Tarnobrzegu,
-Monika Bieniek, Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu przy PZPW w Rzeszowie.
Patronat honorowy nad projektem objęli: Marszałek Województwa Podkarpackiego oraz Prezydent Miasta Tarnobrzega.
Patronat medialny sprawują: Telewizja Lokalna TVL, Tygodnik Nadwiślański, Radio Leliwa i tyna.info.pl.
Wsparcie merytoryczne zapewniają Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej oraz Zespół Ludowy im. Akademii Miechocińskiej.
„Mały Lasowiaczek” to szansa, aby najmłodsi mieszkańcy regionu w sposób twórczy oraz praktyczny odkrywali bogactwo lokalnej kultury – od zwyczajów i obrzędów, poprzez rzemiosło, sztukę ludową, aż po piękno przyrody. Dziewięć tematów do realizacji, przy czym obowiązuje dowolność metod i form– a to olbrzymi atut innowacji, czyni bowiem program „Mały Lasowiaczek” bardziej przyjaznym i atrakcyjnym dla dzieci. Niezwykle skuteczna metoda projektów (np. tworzenie prac plastycznych, małych spektakli, albumów regionalnych), oczywiście zabawy i gry tematyczne, ponadto wycieczki edukacyjne do lasu lub skansenów, spotkania z przedstawicielami kultury ludowej, czy tak lubiane przez najmłodszych warsztaty i zajęcia praktyczne – to prawdziwy wachlarz możliwości! Już teraz obserwujemy wspaniałą różnorodność aktywności poszczególnych klas, które biorą udział w programie. Na facebookowym profilu „Małego Lasowiaczka” są już zamieszczone pierwsze wpisy i relacje z realizacji tematów wrześniowego oraz październikowego. Cieszy szeroka gama pomysłów. Nauczyciel, który inspiruje to zdecydowanie najlepsza siła napędowa edukacji.
Z ogromną radością informujemy, że do realizacji programu zgłosiło się aż sześć tarnobrzeskich szkół, które w roku szkolnym 2025/2026 podejmą wyzwanie wspólnego odkrywania dziedzictwa Lasowiaków:
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. Alfreda Freyera w Tarnobrzegu,
- Szkoła Podstawowa nr 6 im. Akademii Miechocińskiej w Tarnobrzegu,
- Szkoła Podstawowa nr 7 im. gen. Leopolda Okulickiego w Tarnobrzegu,
- Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Pawła II w Tarnobrzegu,
- Szkoła Podstawowa nr 10 im. Janusza Korczaka w Tarnobrzegu.
- Publiczna Katolicka Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Tarnobrzegu.
Warto podkreślić, że szkoły uczestniczące w projekcie uzyskają wsparcie merytoryczne ze strony partnerów programu, jak również możliwość współrealizacji tematów. Na przykład temat nr 4 „Zwyczaje bożonarodzeniowe- Jak świętowano w dawnych czasach?” oraz temat nr 7 „Kolorowe wycinanki i pisanki- Jak świętowano w dawnych czasach?” pomoże zrealizować Zespół Ludowy im. Akademii Miechocińskiej, który zaprosi uczniów do wspaniałego świata lasowiackich zwyczajów poprzez artystyczno-taneczną opowieść. Natomiast temat nr 8 „Rośliny lecznicze i zioła-Jakie zioła zbierali Lasowiacy i do czego używali?” w teatralną szatę ubierze Monika Bieniek, zapraszając w przestrzeń, gdzie gusła, czyli czary miały leczyć, a zioła miały wyjątkową moc. Ponadto Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu zachęca do zrealizowania drugiego tematu „Z lasowiackiej chaty- Jak wyglądały domy i życie codzienne dawnych mieszkańców regionu?" w formie zabawy, grywalizacji! Słowem, w najprzyjemniejszej odsłonie nauki. Dzięki planszówce „Lesiocki gospodorz", autorskiej grze Biblioteki Pedagogicznej w Tarnobrzegu, uczniowie mają szansę zostać najbogatszym mieszkańcem wsi. Pierwsi chętni już skorzystali. Teatrzyk kamishibai wraz z opowieścią „Jestem mały Lasowiaczek” to kolejna propozycja tarnobrzeskiej biblioteki ciesząca się popularnością wśród uczestników innowacji. Na zaineresowanych czekają również warsztaty ozdób, pająków krystalicznych.
Jesteśmy ciekawi, jak uczniowie zdecydują się zrealizować poszczególne tematy.
- Kim byli Lasowiacy? Opowieści o dawnych mieszkańcach Puszczy Sandomierskiej.
- Z lasowiackiej chaty- Jak wyglądały domy i życie codzienne dawnych mieszkańców regionu?
- Strój lasowiacki, muzyka i tańce.
- Zwyczaje bożonarodzeniowe- Jak świętowano w dawnych czasach?
- Lasowiacka gwara – Nauka podstawowych słów i zwrotów w dialekcie lasowiackim.
- Lasowiackie bajki i legendy- Opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie.
- Kolorowe wycinanki i pisanki – Jak świętowano w dawnych czasach?
- Rośliny lecznicze i zioła- Jakie zioła zbierali Lasowiacy i do czego używali?
- Gotowanie po lasowiacku– Jakie potrawy jadały dawniej dzieci? Stwórzmy wspólnie bank przepisów lasowiackich – tych babcinych i tych znalezionych w przestrzeni internetowej.
Bez wątpienia tematy te są nośnikiem wspaniałych edukacyjnych działań, o czym przekonamy się w czerwcu 2026 roku na uroczystym podsumowaniu projektu.
Życzymy wszystkim uczniom i nauczycielom zgłoszonych szkół wielu pięknych odkryć, radości z poznawania lokalnej tradycji oraz niezapomnianych chwil spędzonych podczas wspólnej pracy i zabawy. Niech Innowacyjny Projekt Edukacyjno-Społeczny „Mały Lasowiaczek” stanie się źródłem inspiracji i dumy z dziedzictwa naszego regionu!
Zachęcamy do śledzenia naszego facebookowego profilu „Mały Lasowiaczek”!
Odpowiedzialni za organizację wydarzenia:
Ewa Garboś, nauczyciel konsultant PCEN O/Tarnobrzeg przy PZPW w Rzeszowie
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Lidia Kosior, nauczyciel konsultant PCEN O/Tarnobrzeg przy PZPW w Rzeszowie
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Barbara Ordon, Szkoła Podstawowa nr 7 im. gen. Leopolda Okulickiego w Tarnobrzegu
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Monika Bieniek, nauczyciel bibliotekarz Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu przy PZPW w Rzeszowie
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Link do www:
Grupa poświęcona projektowi „Mały Lasowiaczek” na Facebooku:
https://www.facebook.com/groups/1989009218617697 [dostęp 4.11.2025]
„Mały Lasowiaczek” – odkrywamy kulturę i tradycje Lasowiaków!
https://tarnobrzeg.pbw.org.pl/tarnobrzeg,124/maly-lasowiaczek-odkrywamy-kulture-i-tradycje-lasowiakow,16136 [dostęp 29.09.2025]
Autor artykułu:
Monika Bieniek
Foto: zdjęcie ilustrujące post: Canva