Konferencja pod hasłem „Lasowiaczka z Machowa” uroczyście zainaugurowała Rok Marii Kozłowej. Spotkanie, które odbyło się 29 lutego w sali kameralnej Tarnobrzeskiego Domu Kultury otworzyło bogaty cykl wydarzeń, które odbędą się w mieście w 2024 roku. Już teraz serdecznie zapraszamy, bo przygotowane zostały naprawdę ciekawe i różnorodne atrakcje!

Konferencję otworzyła Wicedyrektor ds. Biblioteki Pedagogicznej Pani Małgorzata Fajt, która przywitała licznie zebranych gości. W skrócie przedstawiła program spotkania oraz przypomniała, że to na wniosek Biblioteki Pedagogicznej oraz Miejskiej Biblioteki Publicznej rok 2024 został przez Radę Miasta ogłoszony Rokiem Marii Kozłowej. Prowadząca spotkanie Kierownik Działu Amatorskiego Tarnobrzeskiego Domu Kultury Pani Renata Domka szczególnie serdecznie przywitała uczniów tarnobrzeskich szkół podstawowych, do których adresowana była konferencja. Wszystko po to, aby przybliżyć dzieciom i młodzieży lasowiacki świat, zaznajomić z ich kulturą, językiem, obrzędami, aby chcieli w przyszłości sięgać do tej bogatej tradycji po inspirację – ze świadomością, że tu są ich korzenie.

Pierwszym prelegentem był Pan Janusz Wepsięć z Regionalnego Centrum Promocji Obszaru Natura 2000, który wygłosił niezwykle ciekawy wykład pt. „Puszcza Sandomierska – zanim przybyli Lasowiacy”. Pasja i wiedza to najlepszy sposób, by przybliżyć temat, stąd opowieść Pana Wepsięcia  wciągnęła uczniów w edukacyjną podróż po terenach dawnej Puszczy Sandomierskiej. Jako druga zaprezentowała się Pani Halina Ordon z Zespołu Ludowego „Cyganianki”, która opowiedziała o kulturze i zwyczajach Lasowiaków. Wyjątkowa przyjemność słuchania, bo tyle piękna, prawdy w tych historiach, ale i ciekawostek – tak opowiadać może tylko prawdziwa pasjonatka. Ukoronowaniem wykładu był występ Zespołu Śpiewaczego „Rutka” z Cyganów, który urokiem osobistym skradł serca wszystkich obecnych. Towarzyszyła im Kapela Ludowa „Lasowiacy”, która dała wspaniały instrumentalny popis.

Dwa kolejne wydarzenia przygotowała Biblioteka Pedagogiczna. Były one owocem burzy mózgów: jak i co zrobić, by kulturą lasowiacką zainteresować dzieci? Dla nich ten świat może się wydawać nieco przestarzały, mało atrakcyjny. Dlatego przedstawiony on został w optyce bliskiej współczesnym uczniom. Pani Ewa Miękina, nauczyciel-bibliotekarz przygotowała monolog, który wygłosiła do dzieci sama Maria Kozłowa, bohaterka konferencji, ożywiona przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji. Usłyszeć głos Marii Kozłowej to była wyjątkowa gratka, a dodatkową było dopowiedzenie wizualne – wspaniałe, unikatowe zdjęcia z życia tej niezwykłej twórczyni ludowej, propagatorki folkloru lasowiackiego. Szczególnie mocno wybrzmiało przesłanie, jakie skierowała do nas z ekranu Maria Kozłowa „…pamiętać trzeba, skąd jesteśmy, gdzie są nasze korzenie…”. Warto dodać, że ten przejmujący monolog napisała Pani Dorota Kozioł, prywatnie córka machowskiej poetki. Drugim wydarzeniem był monodram pt. „Jak to Marysi znachorka różę odmówiła, czyli gusła lasowiackie”, które wyreżyserowała  i wykonała Pani Monika Bieniek, nauczyciel-bibliotekarz, a prywatnie pasjonatka teatru. Zamysł był taki, by opowiedzieć o świecie lasowiackim z perspektywy kobiety i jej emocji – bo emocje są ponadczasowe. Stąd cała ich gama: od podekscytowania, niepewności i lęku, których bohaterka doświadczała, czekając na znachorkę, poprzez strach, ból, ale i nadzieję, które czuła podczas obrzędu, aż po radość i wdzięczność, gdy okazało się, że znachorka wyleczyła ją z róży, czyli brzydkich, czerwonych plam, które zeszpeciły jej twarz (dbanie o urodę okazuje się być również ponadczasowe:). „Pamiętam” to słowo-klucz: to relacja kobiety, która opowiada, czego doświadczyła, będąc młodą dziewczyną. Gra aktorska wzbogacona została kostiumem – w tym miejscu gorące podziękowania dla Pani Justyny Wesołowskiej, projektantki mody i jednej z największych ambasadorek kultury lasowiackiej, która z całą otwartością zgodziła się wesprzeć projekt; została dopowiedziana również światłem – w tym miejscu podziękowania dla Pana Mateusza Mitki z Tarnobrzeskiego Domu Kultury oraz muzycznymi efektami specjalnymi, które nagrane zostały w niezwykle przyjaznym Studio Pro-Media. Monodram okazał się na tyle nietypowy, że zaskoczył zebranych i wzbudził zachwyt widzów.

Konferencja już za nami, ale w sercach satysfakcja, że cel został osiągnięty: uczniom przybliżony został ten dawny, ale jakże fascynujący lasowiacki świat, jego język, obyczaje. Być może dzięki tej optyce dzieci odkryją wspaniałą mądrość i piękno kultury lasowiackiej, potraktują ją jako źródło inspiracji.

Wspaniale jest działać razem!

Odpowiedzialni za organizację wydarzenia:

Małgorzata Fajt, Ewa Miękina, Monika Bieniek – Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu przy PZPW w Rzeszowie

Renata Domka – Tarnobrzeski Dom Kultury

Janusz Wępsięć - Regionalne Centrum Promocji Obszaru Natura 2000

Link do www:

https://tarnobrzeg.pbw.org.pl/tarnobrzeg,124/inauguracja-z-przytupem,14999

Autor artykułu:

Monika Bieniek

Biblioteka Pedagogiczna w Tarnobrzegu

przy Podkarpackim Zespole Placówek Wojewódzkich w Rzeszowie

Foto: archiwum BP w Tarnobrzegu